Icchak Szamir zapala świece w Hanukkah w drodze powrotnej z USA/Courtesy of PM Office

Icchak Szamir zapala świece w Hanukkah w drodze powrotnej z USA / Photo courtesy of PM Office

 

Jonathan napisał wspaniałe wspomnienie o Icchaku Szamirze. Chciałbym dodać jeszcze jeden wniosek dla nas, na Zachodzie, który wypływa z jego politycznej działalności.

Po odejściu z urzędu w 1992 roku Szamir zachował milczenie przez ponad 20 lat. Politycy, którzy przegrywają w wyborach mają skłonność do udzielania pouczeń politycznych swoim następcom. Weźmy Jimmy’ego Cartera w Stanach Zjednoczonych, Jacquesa Delorsa we Francji, Garetha Evansa w Australii czy Jossi Sharid lub Avrum Burg w Izraelu. Żaden z nich nie miał przyzwoitości, by godnie zaakceptować polityczną porażkę jak Szamir. Żaden nie przyjął nieuchronnego wyniku wyborów, które wskazywały, że ich czas już się skończył, mimo że zdawało się im  inaczej.

Ale Szamir się z tym pogodził. Podobnie jak jego poprzednik Menachim Begin wycofał się i nie dzielił się mądrością ani nie zbierał punktów z felietonów w czasopismach, ani nie stał na czele fundacji po odejściu z urzędu. Bóg tylko wie, ile miał jeszcze do powiedzenia. Szamir rozumiał, że pokonany polityk musi przyjąć do wiadomości, że przegrał i elegancko zejść ze sceny publicznej. Cisza, którą zachował przez 20 lat, jest świadectwem jego szacunku wobec procesów demokratycznych i niezwykłej pokornej postawy akceptacji faktu, że jego czas się skończył.

I to jest prawdopodobnie najwspanialsza nauka, którą nam zostawił – iż nikt nie jest niezastąpiony, nic ani ani nikt nie może zmienić werdyktu narodu, i nawet jeśli czas pokaże, że miał rację, po odejściu z urzędu powinien odejść do tyłu i pozwolić innym sterować okrętem państwa.

Niech wspomnienie o nim ubogaci nas wszystkich.

 

Dr Emanuele Ottolenghi  politolog. Doradzał wielu szefom dyplomacji w państwach europejskich. Przemawiał m.in. w parlamencie Kanady i Unii Europejskiej. Ekspert Foundation for Defense of Democracies.

 

Copyright by CCD i Ofensywa Wolności. Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie fragmentu lub części tekstu w jakimkolwiek formacie elektronicznym bądź drukowanym bez pisemnej zgody Ofensywy Wolności zabronione